۴٫۷
(۱۹۳)

    در مطالب قبلی کیان باتری در مورد روغن های مورد استفاده برای اجزای مختلف خودرو از جمله روغن ترمز و روغن موتور صحبت کردیم. همچنین با نقش این روغن ها در خودرو و زمان بعدی تعویض این روغن ها تا حدودی آشنا شدیم. در راستار همین بحث روغن ها، امروز قصد داریم تا با روغن گیربکس اتوماتیک و دستی و وظایف آن و همچنین زمان تعویض روغن جعبه دنده آشنا شویم.

    شایان ذکر است که به روغن گیربکس، واسکازین یا روغن واسکازین هم گفته می شود. اسم دیگر واسکازین یا روغن گیربکس روغن جعبه دنده نام دارد.

    روغن گیربکس (واسکازین) چیست؟

    روغن گیربکس 300x169 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    روغن دنده خودرو یا واسکازین چیست؟

    یکی از روغن‌های مورد استفاده در خودرو، روغن دنده یا واسکازین است. واسکازین کلمه روسی روغن دنده (Gear oil) می‌باشد. واسکازین یا روغن جعبه‌دنده روانسازی است که برای روان‌کاری قطعات متحرک موجود در جعبه‌دنده (گیربکس)، دیفرانسیل و جعبه‌ فرمان خودرو استفاده می‌شود.

    روغن دنده نیز مانند روغن موتور مطابق با سطح کیفیت (API) و ویسکوزیته (گرانروی SAE) طبقه بندی می‌شود. این روغن روان ساز دارای گرانروی بسیار کم (حتی در دما‌های پایین) می‌باشد و با فلزات موجود در جعبه دنده (فولاد و آلیاژ‌های مس) به اندازه کافی سازگاری دارد.

    وظیفه اصلی واسکازین یا روغن جعبه دنده روانکاری چرخ دنده‌های جعبه دنده‌های دستی و اتومات است.

    انواع روغن گیربکس خودرو

    انواع روغن دنده 300x113 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    انواع روغن جعبه دنده

    روغن‌های گیربکس خودرو در دو نوع تولید می‌شوند:

    روغن هیدرولیک MTF: این نوع روغن هیدرولیک برای استفاده در سیستم گیربکس دستی ساخته شده است که به آن Manual Transmission Fluid گفته می‌شود.

    روغن هیدرولیک ATF: این نوع روغن برای استفاده در سیستم گیربکس اتوماتیک ساخته شده است و به آن Automatic Transmission Fluid گفته می‌شود.

    معمولا روغن های گیربکس اتوماتیک از گرانروی کمتری برخوردار بوده و رقیق تر می باشند که این به خاطر تفاوت قرارگیری چرخ دنده ها و نحوه جایگیری آن ها در جعبه دنده اتوماتیک می باشد.

    اما روغن واسکازین دستی، معمولا غلیظ تر بوده و حاوی ترکیبات متفاوتی می باشد که برای دنده های دستی مناسب تر است. بنابراین هیچگاه نباید روغن گیربکس دستی را به جای اتوماتیک به کار برد و یا برعکس.

    تفاوت روغن دنده دستی با روغن گیربکس اتوماتیک

    تفاوت روغن دنده و اتومات 300x191 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    تفاوت روغن گیربکس اتوباتیک با دستی

    شاید ساده ترین پاسخ به این سوال این باشد که روغن دنده (واسکازین) مخصوص خودروهایی با جعبه دنده دستی(Manual) و روغن گیربکس اتوماتیک (Automatic) مخصوص خودروهایی با جعبه دنده اتوماتیک است.

    شاید در نگاه اول این موضوع بسیار ساده باشد ولی وجود استثناهایی در بعضی موارد باعث شده این موضوع کمی پیچده باشد. برای اینکه بتوانیم درک درستی از اختلاف این دو روان کننده داشته باشیم بهتر است در ابتدا فرق بین جعبه دنده اتوماتیک و جعبه دنده دستی را مورد بررسی قرار دهیم.

    هر دو سیستم (گیربکس دستی و گیربکس اتوماتیک) به نوعی عملکرد یکسانی دارند که به ما اجازه تعویض دنده برای کنترل سرعت، قدرت و جهت حرکت را می‌دهند. اما چیزی که باعث اختلاف این دو سیستم می­‌شود نوع فرآیند انتقال قدرت با توجه به نوع روغن گیربکس موجود در سیستم است.

    روغن جعبه دنده دستی یا واسکازین

    روغن دنده2 300x169 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    روغن گیربکس دستی (روغن دنده)

    جعبه دنده دستی شامل دو شافت (میله) به همراه مجموعه‌­ای از دنده‌ها است. انتقال قدرت در این سیستم زمانی است که شما موقعیت دسته دنده را عوض می‌کنید و باعث درگیر شدن دنده‌ها و در نتیجه انتقال قدرت می­‌شوید. این عمل (درگیر شدن دندهها) باعث ایجاد حرارت، قدرت و همچنین اصطکاک شدید بین قطعات در تماس با یکدیگر می‌­شود.

    بنابرین وجود مایعی روان کننده (روغن گیربگس دستی) در این سیستم کاملا ضروری است تا علاوه بر آسان کردن تعویض دنده، موجب کاهش خوردگی و ساییدگی و همچنین حرکت راحت دنده­‌ها در تماس با یکدیگر شود. این روغن گیربکس باید دارای خصوصات ویژه‌­ای باشد که در زیر به آنها اشاره خواهیم کرد.

    مشخصات روغن دنده دستی خودرو

    ۱- ویسکوزیته یا گرانروی واسکازین

    شاید مهمترین و اصلی ترین موضوع در مورد روغن دنده میزان گرانروی آن است. میزان غلظت روغن دنده به مراتب بیشتر از روغن موتور است. این غلظت بالا در روغن دنده به خاطر درگیر شدن شدید دنده­‌هاست بنابران غلظت این روغن باید به گونه­‌ای باشد که کل سیستم را تحت پوشش قرار دهد و هچنین بتواند به خوبی فشار وارد شده به دنده‌ها را خنثی کند.

    ۲- مقاومت در برابر گرمای زیاد

    یکی دیگر از خواصی که روغن دنده باید داشته باشد مقاومت در برابر افزایش دما است در واقع روغن دنده باید به گونه‌­ای طراحی شود که نقطه جوش آن بسیار بالا باشد زیرا تماس دندهها باهم موجب افزایش دما شده که این امر باعث داغ شدن سطح دنده شده و ممکن است باعث آسیب جدی به دنده شود. روغن دنده یا همان واسکازین در سیستم گیربکس دستی باعث انتقال حرارت از دنده­ها می­شود که این امر حیاتی برای مراقبت از دندها به شمار می‌آید.

    ۳- مقاومت در برابر فشار بالا

    همان طور که در بالا اشاره شد روغن دنده باید مقاومت خوبی در برابر فشار بالا داشته باشد. زیرا به دلیل ماهیت عملکرد سیستم گیربکس دستی، دنده­‌ها در معرض فشار بالایی قرار می­‌گیرند که این فشار بالا به مرور زمان باعث خوردگی و از بین رفتن کامل دند­ها می­‌شود.

    بنابراین با اضافه کردن مکمل (EP (Extreme pressure  و مکمل ضد خوردگی (Antiwear additive) به روغن دنده باعث مقاومت و پایداری آن در برابر فشارهای بالا می­شوند.

    روغن گیربکس اتومات

    روغن گیربکس اتومات 300x167 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    روغن گیربکس اتوماتیک چیست؟

    آنچه در سیستم دنده دستی به عنوان روان‌کننده استفاده می‌شود، روغن دنده یا واسکازین است. روغن گیربکس اتوماتیک با روغنی که در گیربکس‌های دستی استفاده می‌شود کاملاً متفاوت است.

    همانطور که گفتیم، روانکاری تنها کاربرد روغن گیربکس اتوماتیک نیست. این روغن باید بتواند قدرت را از پمپ روغن به کلاچ منتقل کند. به همین دلیل لازم است ویژگی‌هایی داشته باشد که در ادامه شرح می‌دهیم.

    رنگ این روغن معمولا قرمز یا سبز است و دلیل آن بخاطر تشخیص این روغن از روغن موتور است.

    وظایف روغن دنده اتوماتیک

    روغن‌های ATF عملکردهای متفاوتی به شرح زیر دارند:

    1. انتقال قدرت موتور از طریق مبدل گشتاور
    2. کنترل دما از طریق انتقال حرارت
    3. روانکاری یاتاقان‌ها و دنده‌ها
    4. روانکاری کلیه سطوح اصطکاک
    5. کنترل تورم آب‌بندها
    6. کنترل اصطکاک در صفحه کلاچ‌ها در دمای متغیر
    7. محافظت از سطوح فلزات در برابر خوردگی
    8. تمیز نگاه داشتن قطعات داخلی گیربکس

    مشخصات روغن گیربکس مناسب

    روغن دنده اتومات 300x236 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    مشخصات روغن گیربکس اتوماتیک

    خاصیت گرانروی کمتر

    برخلاف روغن دنده (روغن گیربکس دستی)، روغن گیربکس اتوماتیک، روغن هیدرولیک رقیق است.   طراحی این روغن به گونه‌­ای است که دارای گرانروی پایین تری نسبت به روغن گیربکس دستی است تا بتواند به طور کامل تمام قطعات حساس سیستم را روانکاری کند.

    به طور معمول شاخص گرانروی این روغن‌ها در حدود ۰W-5 یا ۵W-10 است. مهمترین ویژیگی روغن مورد استفاده در سیستم‌­های گیربکس اتوماتیک خاصیت سیالیت روغن است تا بتواند به خوبی قدرت را منتقل کند.

    مقاومت در برابر دماهای بالا

    روغن گیربکس اتوماتیک همچنین خاصیت خنک کنند­گی فوق ­العاده­­ای دارد که عملکرد آن بیشتر شبیه مایع خنک کننده در سیستم رادیاتور است. روغن گیربکس با ایجاد شرایطی باعث انتقال گرما از دنده­ ها می­‌شود و مانع از داغ شدن دنده‌ها در تماس بایکدیگر می­‌شود.

    البته نقطه جوش در روغن گیربکس اتوماتیک به مراتب پایین تر از روغن گیربکس دستی است که با افزودن مکمل­ های ویژه‌ای به آن توانسته اند عمر آن را افزایش دهند.

    پایداری در برابر خوردگی و ساییدگی

    روغن گیربکس اتوماتیک در برابر خوردگی قطعات مقاومت بالایی دارد. گیربکس‌ها از قطعات فولادی، چدنی، آلومینیومی، مسی، برنزی و… ساخته شده‌اند. روغنی که در سیستم گیربکس استفاده می‌شود، باید در برابر سایش و خوردگی انواع فلز مقاومت داشته باشد.

    از دیگر ویژگی‌های روغن گیربکس اتوماتیک می‌توان به خاصیت ضدزنگ، خاصیت ضداکسیداسیون و قابلیت کنترل لجن و رسوبات اشاره کرد.

    خاصیت آب‌گریزی

    روغن گیربکس باید آب‌گریز باشد و قابلیت جدا شدن از آب را داشته باشد تا در صورت نفوذ آب یا رطوبت به مخزن، از تشکیل امولسیون‌های مضر برای سیستم جلوگیری شود.

    مقاومت در برابر ایجاد کف و حباب

    یکی دیگر از ویژگی­‌های روغن گیربکس اتوماتیک، خاصیت جلوگیری از تشکیل کف یا به اصلاح کف کردن روغن است. زیرا وجود کف و تشکیل حباب در روغن گیربکس دستی مانع از انتقال قدرت به سیستم گیربکس شده و در نتیجه بازده آن کاهش­ می­‌یابد. از اینرو روغن­های گیربکس دستی دارای خاصیت ضد کف و تشکیل حباب را دارند.

    در مجموعه بهترین روغن گیربکس اتوماتیک باید دارای ویژگی‌های زیر باشند:
    مشخصات روغن گیربکس 300x225 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    بهترین روغن گیربکس

    کاربرد های بهترین روغن واسکازین

    • توانایی پراکنده شدن روغن و چسبیدن به سطوح
    • ضد خوردگی
    • کنترل کردن لجن و رسوبات در سیستم
    • بهبود دهنده گرانروی
    • اصلاح کننده اصطکاک
    • محافظت از زنگ زدگی
    • ضد اکسیداسیون
    • کم کردن نرخ تغییر ویسکوزیته در گرما و سرما
    • کاهش دهنده آلودگی
    • جلوگیری از کاهش روغن گیربگس در لوله‌ها و شیار‌ها

    بنابراین در انتخاب بهترین روغن گیربکس باید دقت لازم را به خرج دهید و روغنی انتخاب کنید که تمام خواص بالا را داشته باشد، حتما به دفترچه راهنما خودرو خود مراجعه کنید تا از نوع روغن گیربکس مورد استفاده در سیستم گیربکس (دستی و اتوماتیک) اطمینان حاصل کنید.

    تفاوت اصلی روغن گیربکس دستی و اتوماتیک

    تفاوت اصلی روغن گیربکس دستی و اتوماتیک در گرانروی آن ها می باشد، به طوری که روغن جعبه دنده دستی خیلی سفت تر از نوع اتوماتیک است. اما می توان روغن جعبه اتوماتیک را برای جعبه دنده دستی استفاده نمود اما به هیچ عنوان نمی توانید روغن جعبه دنده دستی را برای اتوماتیک استفاده نمایید زیرا به علت غلظت بالایی که دارد موجب گرفتگی در بین کانال های جعبه دنده اتوماتیک می شود.


    انواع روغن گیربکس در خودروهای دنده دستی و دنده اتومات متفاوت است. که در ادامه توضیح می دهیم.

    انواع روغن گیربکس اتوماتیک

    انواع روغن گیربکس اتومات 300x200 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    انواع روغن دنده اتوماتیک

    برای خودروهای با دنده اتوماتیک، روغن گیربکس آن ها باید بر اساس آنچه که کارخانه در دفترچه راهنمای خودرو عنوان کرده است، تهیه شود. بر این اساس اگر از روغنی متفاوت از آنچه که کارخانه عنوان کرده است، استفاده کنید ممکن است به قطعات داخلی گیربکس صدمات جدی وارد آید.

    انواع روغن گیربکس اتوماتیک بر اساس استاندارهای مختلفی ارائه می گردد که خود کارخانه ذکر کرده است. در ادامه تعدادی از مهمترین استانداردهای روغن گیربکس اتوماتیک آورده شده است که با توجه به نوع خودرو و آنچه در دفترچه راهنمای خودرو آمده است، باید یکی از این روغن ها را استفاده نمود.

    جدول روغن گیربکس اتوماتیک انواع خودروها
    نوع خودرواستاندارد روغن گیربگس
    نیسان ماکسیماATF MATIC D
    پژو ۲۰۶ و مگانATF 4HP20
    هیوندای جنسیسATF 9638
    رنو لیفان نیسان میتسوبیشیATF CVT
    برلیانس رنو تویوتا موسوATF DEXRON III
    هوندا سیویکATF DW-1
    مزدا  ۶ATF FZ
    ام جی، تویوتا، سوزوکیATF JWS-3309
    هیوندای جنسیسATF M1375
    مزداATF M-III
    مزداATF M-V
    کیا سورنتوATF RED-1K
    ام وی ام، برلیانس، جک، کیا، هیوندای، میتسوبیشیATF SP III
    ام وی ام، کیا، هیوندایATF SP IV
    تویوتا فوررانرATF T−IV
    تویوتا و لکسوسATF WS
    ولووAW-1
    ام جی GSDEXRON DCT fluid
    جک S5 اتوماتیکFFL-2
    هونداHCF-2
    کیا موهاویM1375. 4

    روغن گیربکس سنتتیک یا مینرال؟

    روغن گیربکس اتومات در دو نوع سنتتیک و مینرال تولید می‌شود. تفاوت این دو نوع روغن در فرایند تولید آنها است. روغن‌های سنتتیک در برابر دما و فشار بالا مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند و به همین دلیل قیمت آنها بسیار بالاتر است.

    توجه داشته باشید که تغییر روغن گیربکس از مینرال به سنتتیک الزاماً بازدهی گیربکس را افزایش نمی‌دهد. بلکه ممکن است باعث خرابی سیستم هم بشود. در مورد خودروهای قدیمی بهتر است از روغن‌های مینرال استفاده کنید. اما اگر گیربکس خودروی شما CVT باشد، روغن گیربکس حتما باید سنتتیک باشد.

    انواع روغن گیربکس دستی

    روغن دنده 300x211 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    انواع روغن دنده واسکازین

    انواع روغن گیربکس دستی یا همان واسکازین بر اساس مقدار گرانروی و سطح کیفیت دسته بندی می شوند. مقدار گرانروی یا ویسکوزیته بر اساس شاخص SAE و سطح کیفیت بر اساس API درجه بندی می شود.

    برای انتخاب بهترین روغن واسکازین مناسب خودروی خود، بهتر است قبل از خرید ابتدا به دفترچه راهنمای خودروی خود مراجعه کنید تا مناسبت رین نوع روغن گیربکس را برای خودروی خود بیابید.

    به عنوان نمونه، اکثر روغن های گیربکس مناسب خودروهای دستی موجود در ایران، میزان SAE بین ۷۵w-90 را داشته و سطح کیفیت آن ها معمولا GL4 یا GL5 ارزیابی می شود. به این ترتیب می توان بر اساس جدول زیر انواع روغن گیربکس مناسب خودروی خود را بیابید:

    جدول روغن واسکازین انواع خودرو
    نوع خودروروغن گیربکس
    کیا سراتو۷۵W-80 GL4
    دنا، سمند، پژو، رنو ال ۹۰، پراید، زانتیا۷۵W-80 GL5
    ام جی، ام وی ام، برلیانس، تویوتا، جک، رنو، تیبا، ریو، لیفان، مزدا، ماکسیما، میتسوبیشی۷۵W-90 GL5
    آریسان، کیزاشی، لیفان۸۰W-90 GL5
    برلیانس۸۵W-90 GL4

    افزودنی‌های اصلی روغن جعبه دنده

    برای بهبود عملکرد روغن جعبه دنده به آن برخی از مواد افزودنی اضافه می­ کنند که مانع از برخی مشکلات می­ شود، این افزودنی ها شامل وارد زیر می­ باشند که هر کدام نیز دارای خاصیت­هایی هستند:

    • افزودنی‌های ضد سایش، ضد ترک و EP:

    این افزودنی­ها همانطور که از اسمشان کاملا مشخص است، مانع از سایش و ترک قطعات در هنگام تماس و برخورد با هم می­ شوند، در واقع از میزان اصطکاک بین آن­ها کم می­ کند.

    • افزودنی کاهنده نقطه سیلان:

    برای اینکه روغن در دماهای پایین از عملکرد بهتری برخوردار باشد، نیاز است که با اضافه کردن این افزودنی به روغن، نقطه انجماد روغن جعبه دنده را کاهش داد.

    • افزودنی‌های خوردگی و اکسیداسیون:

    قطعات حتما باید در مقابل خوردگی شیمیایی و اکسیداسیون مقاومت داشته باشند، به همین دلیل به روغن جعبه دنده افزودنی­هایی اضافه می­ کنند که این ویژگی را داشته باشد، همانطور که خود می ­دانید اکسیداسیون و واکنش شیمیایی موجود فرسودگی و تخریب فلزات می ­شود.

    خرید روغن گیربکس مناسب

    انتخاب روغن 300x88 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    راهنمای خرید روغن گیربکس

    روغن گیربکس اتومات نقش حیاتی در عملکرد خودرو دارد و اشتباه در انتخاب روغن ممکن است خسارت زیادی به خودرو وارد کند. هنگام خرید روغن گیربکس دقت کنید که روغن همه ویژگی‌هایی را که گفتیم، داشته باشد تا سیستم گیربکس خودروی شما آسیب نبیند. برای انتخاب روغن گیربکس مناسب، بهترین منبع دفترچه راهنمای خودرو است.

    اگر سطح روغن گیربکس پایین آمده، از همان مارک روغن برای پر کردن مخزن استفاده کنید. چون حتی در صورت یکسان بودن گرانروی، مخلوط کردن دو نوع روغن به سیستم گیربکس صدمه می‌زند. اگر می‌خواهید از روغن دیگری استفاده کنید، حتماً مخزن را خالی کنید.

    از خریدن روغن‌های بی‌نام و نشان و فله‌ای خودداری کنید. این کار ممکن است در کوتاه‌مدت هزینه‌های شما را کاهش دهد، اما در درازمدت به سیستم گیربکس صدمه می‌زند و هزینه‌های زیادی را به شما تحمیل می‌کند.

    زمان تعویض روغن در گیربکس دستی

    تعویض روغن دنده 300x228 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    تعویض روغن گیربکس دستی

    در گیربکس‌های دستی معمولا پس از مدتی که از خودرو استفاده شد، روغن گیربکس آلوده می‌شود. البته ممکن است روغن کماکان کیفیت و حالت طبیعی‌اش را حفظ کند، اما واقعیت این است که دچار آلودگی شده است.

    در حقیقت به‌مرور زمان، فرسایش دنده و یاتاقان باعث ایجاد ذرات فلزی بسیار ریزی در حد ذرات میکروسکوپی در روغن گیربکس می‌شود؛ ذراتی که سیال را غلیظ و آلوده می‌کنند.

    این آلودگی مانع از آن می‌شود که روغن گیربکس به‌درستی عملیات روان‌سازی را انجام بدهد. پس باید زمان تعویض روغن گیربکس دستی را بدانید.

    کارشناسان و اهل فن معتقدند که هر ۵۰ تا ۱۰۰هزار کیلومتر باید به فکر تعویض روغن باشید. البته اگر از خودرو زیاد از حد کار می‌کشید و در شرایط دشوار رانندگی می‌کنید، زمان تعویض روغن گیربکس به هر ۲۵هزار کیلومتر هم خواهد رسید.

    تعویض روغن در گیربکس اتوماتیک

    روغن گیربکس2 300x215 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک

    در گیربکس‌های اتوماتیک حرارت بیشتری نسبت به گیربکس‌های دستی ایجاد می‌شود. همین افزایش دما و حرارت است که کیفیت روغن را کم می‌کند. فرسودگی قطعات داخل گیربکس هم مزید بر علت می‌شود و زمان تعویض روغن گیربکس را جلو می‌اندازد.

    پس اگر می‌خواهید که عملکرد خودرو را تحت‌تأثیر مسائلی قرار ندهید که قابل‌پیشگیری هستند، حواستان به تعویض روغنِ به‌موقع باشد. نظر کارشناسان برای زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک هر ۱۰۰هزار تا ۱۵۰هزار کیلومتر است. البته اگر زودتر دست به کار شوید و مثلا هر ۵۰ هزار کیلومتر تعویض روغن گیربکس را انجام بدهید هم ضرری ندارد.

    نحوه سنجش سطح روغن گیربکس

    نشت روغن گیربکس 300x186 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    نشتی روغن گیربکس اتومات

    برای اینکه به زمان مناسب تعویض روغن گیربکس پی ببرید، علاوه بر در نظرگرفتن نشانه‌هایی که گفته شد، راه دیگری هم وجود دارد. در واقع با یک آزمایش ساده می‌توانید متوجه شوید که آیا گیربکس شما به اندازه کافی دارای روغن هست یا نه. برای اینکار باید:

    1. خودرو را روشن کنید و دقایقی منتظر بمانید.
    2. گیج روغن گیربکس را بیرون بیاورید.
    3. گیج را با یک دستمال پاک و تمیز کنید.
    4. حالا گیج را دوباره سر جایش بگذارید و دومرتبه بیرون بیاورید.
    5. خط روغن روی گیچ را بررسی کنید و ببینید که روغن کم شده یا نه
    6. اگر روغن کم شده باشد، باید به آن روغن گیربکس اضافه کنید.

    گیربکس‌های اتوماتیک دارای میله‌های نشان‌گری موسوم به دیپ‌استیک (dipstick) هستند. باید این میله را بشناسید و با شاخص‌های دیگری که در خودرو وجود دارد، آن را اشتباه نگیرید.

    برای بررسی سطح روغن گیربکس اتومات باید میله نشان‌گر را در حالی بیرون بکشید که خودرو روشن است و دنده در حالت پارک قرار دارد. اگر این کار را بلد نیستید، از مکانیک‌ها کمک بگیرید.

    تشخیص روغن پیربکس 300x169 معرفی انواع روغن گیربکس اتوماتیک و دستی (واسکازین)
    علائم خرابی روغن گیربکس اتومات

    نکته: فراموش نکنید که بررسی سطح روغن گیربکس ضروری است و می‌تواند مانع از بروز مشکلات در هنگام تعویض دنده شود. البته صرفا اضافه‌کردن روغن  به مخزن کافی نیست. اگر دیدید که کیفیت روغن افت کرده باید دست به تعویض آن بزنید.

    کیفیت هم زمانی افت می‌کند که رنگ روغن تیره و قهوه‌ای شده باشد. روغنی کیفیت دارد و اوضاعش مطلوب است که تیره نباشد و متمایل به قرمز باشد. پس اگر با تغییر کیفیت روبه‌رو هستید، باید بدانید که زمان تعویض روغن گیربکس فرارسیده است.

    ویدئوی زیر نحوه تعویض روغن گیربکس را نمایش می دهد.

    عوارض عدم تعویض به موقع روغن گیربکس

    دیگر تا اینجا با ما همراه شده‌اید و مقاله را به انتها رسانده‌اید. پس حتما در خلال متن متوجه شده‌اید که اگر زمان تعویض کردن روغن گیربکس را در نظر نداشته باشید و به آن بی‌توجهی کنید، چه مشکلاتی گربیان‌گیرتان خواهد شد. اما به‌طور خلاصه، مروری بر مشکلات احتمالی خواهیم داشت:

    • آسیب‌دیدن چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌ها
    • لرزیدن خودرو و بالا رفتن دور موتور
    • دشواری در عوض‌کردن دنده‌های دستی
    • تغییر شدید و دنده به دنده در خودروهای اتومات
    • ایجاد سروصدا در خودرو، زمانی که در حالت خلاص قرار دارد.
    • داغ‌شدن بیش از حد روغن گیربکس و ایجاد بوی سوختگی در خودرو

    همه اینها می‌تواند موجب کوتاه‌شدن عمر سیستم انتقال خودرو شوند. پس نسبت به زمان تعویض روغن گیربکس حساس باشید و به‌موقع برای این کار اقدام کنید.

    مقاله پیشنهادی: علت سخت یا بد جا رفتن دنده ماشین

    سوالات رایج در مورد روغن گیربگس

    روغن دنده برای خودرو‌های گیربکس اتوماتیک چگونه است؟

    خودرو­هایی که به صورت اتوماتیک هستند و عملکرد آن­ها به صورت هیدرولیکی می ­باشد، نیاز است روغن­های آن به گونه ­ای باشند که با استفاده از فشار روغن و تنظیم مقدار فشار آن، نیرو و قدرت کافی از موتور به چرخ منتقل شود.

    عوض کردن دنده­ ها با استفاده از تغییر مسیر و کنترل فشار جریان روغن در گیربکس، به وسیله شیر برقی انجام می­ شود. برای کنترل تمام این قسمت­های گوناگون، نرم افزاری بر روی واحد الکتریکی گیربکس نصب می کنند.

    آیا امکان استفاده از روغن گیربکس اتوماتیک برای جعبه دنده دستی مناسب است؟

    شاید در بعضی از موارد بتوان از روغن گیربکس اتوماتیک به جای روغن دنده (واسکازین) در جعبه دنده دستی استفاده کرد. ولی عکس این قضیه امکان پذیر نیست یعنی شما به هیچ عنوان نمی‌توانید از روغن دنده (واسکازین) به جای روغن گیربکس اتوماتیک در سیستم  گیربکس اتوماتیک استفاده کنید. زیرا روغن دنده بسیار غلیظ است و باعث گرفتگی بین کانال های سیستم گیربکس اتوماتیک می‌­شود.

    نحوه تشخیص روغن گیربکس دستی از اتوماتیک چگونه است؟

    برای تشخیص روغن گیربکس فقط کافی است بر روی جلد بطری حاوی روغن گیربکس نگاه کنید. برای روغن دنده یا همان روغن مخصوص گیربکس دستی بر روی بطری آن اصلاح MTF درج شده است که مخفف عبارت (manual transmission fluid) است و برای روغن گیربکس اتوماتیک بر روی بطری عبارت ATF درج شده است که مخفف عبارت (automatic transmission fluid ) است. همچنین روغن گیربگس اتوماتیک بسیار رقیق تر از روغن گیربگس دستی است.  

    نحوه بررسی روغن گیربکس دستی به چه صورت است؟

    بررسی روغن گیربکس دستی در واقع کار آسانی نیست. برای چک کردن روغن گیربکس دستی نیاز به ابزار خاص است، زیرا این سیستم همانند روغن موتور هیچ گونه گیجی ندارد که بتوان آن را چک کرد. بنابراین پیشنهاد می­‌شود به مکانیک مجرب یا نمایندگی­‌های مجاز برای بررسی روغن گیربکس دستی مراجعه کنید.

    چه نوع روغنی برای برای گیربکس دستی ماشین (خودرو) مناسب است؟

    روغن گیربکس دستی یا همان روغن دنده نیز مانند روغن موتور بر اساس سطح کیفیت (API) و ویسکوزیته (شاخص SAE) طبقه‌بندی می‌شوند. برای انتخاب روغن دستی بهتر است به دفترچه راهنما خودرو خود مراجعه کنید.

    دسته بندی که بر اساس API انجام می گیرد چیست؟

    این دسته بندی از درجه بندی GL یا Gear Lubricant استفاده می کند که به ۶ زیر شاخه تقسیم شده اند از GL-1 تا GL-6 که فقط دو تای آنها مورد استفاده قرار می گیرند و GL-1 , GL-2, GL-3 و  GL-6 از رده خارج هستند.

    تنها شاخص های مورد استفاده API-GL-4 و API-GL-5 هستند. که گرید ۵ دارای کیفیت بالاتری است و تعویض دنده نیز در آن کمی بهتر صورت می گیرد.

     API-GL-4: روغن‌دنده‌هایی با این سطح کیفیت در محور‌هایی با دنده‌ی هیپوئید و دنده‌های مخروطی مارپیچ که شرایط عملکرد نسبتاً سختی (متوسط تا سخت) از نظر سرعت و بار دارند، استفاده می‌شود. این روغن‌ها میتوانند در سیستم‌های انتقال‌دهنده‌ی دستی و میل کاردان به‌کار روند.

    API-GL-5: روغن‌دنده‌هایی با این سطح کیفیت در دنده‌ها به‌ ویژه دنده‌های هیپوئید و در محور‌هایی که تحت شرایط عملکرد سرعت بالا، بار ناگهانی یا سرعت پایین و یا گشتاور بالا قرار می‌گیرند، به‌کار می‌روند.

    MT -1 این نوع روغن برای گیربکس های دستی شرایط کاری سخت مورد استفاده قرار می گیرند. دارای پایداری بالا در برابر دمای بالا و تغییرات شدید دمایی هستند و سازگاری بیشتری با آلیاژهای مسی دارند. این نوع روغن معمولاً در گیربکس های دستی بدون سنکرونازیون برای وسایل نقلیه سنگین مانند اتوبوس ها و کامیون ها مورد استفاده قرار می گیرند.

    دسته بندی که بر اساس SEA انجام می گیرد چیست؟

    این دسته بندی برای تعیین کردن میزان گرانروی روغن گیربکس در شرایط آب و هوایی مختلف است است. مثلا برای روغن گیربکس دستی شاخص SAE می­تواند به صورت ۷۵W-90 و شاخص API به صورت GL-4 باشد.

    بهترین زمان برای تعویض روغن دنده کی است؟

    تعویض روغن گیربکس دستی بستگی به نوع روغن و گیربکس خودرو و شرایط مختلف آب و هوایی و کارکرد آن دارد. معمولا هم‌زمان با تعویض دیسک و صفحه کلاچ، واسکازین نیز تعویض می شود. البته بیشتر خودرو سازان اروپایی و امریکایی به چک کردن دوره ای روغن گیربکس تاکید کرده اند و تعویض آن را زمانی که کثیف باشد توصیه می کنند.

    روغن های ATF چگونه دسته بندی می شوند؟

    برای روغن های ATF هیچ دسته بندی ویسکوزیته یا کاربردی وجود ندارد. و مشخصات آنها توسط کارخانه های سازنده جعبه دنده اتوماتیک تعیین می شود.

    نظر شما در مورد این مقاله چیست؟

    بین ۱ تا ۵ ستاره نمره دهید

    عضو شوید
    آگاه شوید
    guest
    1 دیدگاه
    قدیمی ترین
    جدیدترین بیشترین رای
    فید بک نظرسنجی داخل متن
    مشاهده تمام نظرات
    رزاقی
    رزاقی
    1 ماه پیش

    سلام روز بخیر سلام علت ریختن روغن از گیربکس چیه ؟ ممنون میشم راهنمایی کنید ؟

    Call Now Buttonمشاوره رایگان و ثبت سفارش
    error: کیان باتری 02188200200